وجود الگوهای مخرب در واسطهای کاربری (Dark Patterns) به پدیدهای شایع در فروشگاههای آنلاین تبدیل شده است. بررسی بیش از ۵۳ هزار صفحه محصول در ۱۱ هزار فروشگاه اینترنتی، نشان داده که حدود ۱۱٪ از آنها از این الگوها بهره میبرند. این طراحیها کاربران را به تصمیمگیریهایی نادرست یا ناخواسته سوق میدهند؛ از جمله خرید بر اساس اطلاعات گمراهکننده یا عضویت ناخواسته در خبرنامهها.
بر اساس یافتههای این مطالعه، سایتهای پربازدیدتر نیز بیش از سایرین در معرض استفاده از این الگوهای فریبنده قرار دارند. در مواردی، حتی محصولات بدون رضایت کاربر به سبد خرید اضافه شدهاند یا وضعیت جعلی “اتمام موجودی” نمایش داده شده است. در مجموع، ۱۸۱۸ مورد از این الگوها در بیش از ۱۲۵۰ وبسایت شناسایی شدهاند که زنگ خطری جدی برای تجربه امن کاربران آنلاین است.
15 مورد ازانواع الگوهای مخرب واسط کاربری در فروشگاههای آنلاین
1.ورود غیرمجاز
اضافه کردن محصولات به سبد خرید کاربران، بدون اطلاع آنها.
درصد استفاده: ۷ نمونه در ۷ وب سایت.

2.هزینههای مخفی
تحمیل هزینههای اضافه از طرف فروشگاه یا سازمان بر کاربران، درست پیش از اتمام فرایند خرید توسط کاربر.
درصد استفاده: ۵ نمونه در میان ۵ وب سایت

3.اشتراک مخفیانه
دریافت هزینه مکرر از کاربران تحت پوشش.
درصد استفاده: ۱۴ نمونه در ۱۳ وب سایت

4.شمارشگر معکوس
این شمارشگر تعبیه شده در صفحه فروشگاه، به کاربر نشان میدهد که یک معامله یا تخفیف، با صفر شدن زمانسنج منقضی خواهد شد.
درصد استفاده: ۳۹۳ نمونه در ۳۶۱ وب سایت.

5.پیامهای دارای زمانبندی محدود
به کاربران خاطرنشان میکند که یک معامله یا حراج، به زودی و بدون مشخص کردن یک مهلت زمانی مشخص منقضی خواهد شد و به این ترتیب کاربر را دچار شک و تردید میکند.
درصد استفاده: ۸۸ نمونه در ۸۴ وب سایت.

6.ایجاد حس عذاب وجدان در کاربران، جهت گرفتن تصمیمهای عجولانه
در این روش، از ادبیات و عواطف (حس شرم و عذاب وجدان) استفاده میکنند تا کاربران توان تصمیمگیری قاطعانه را از دست بدهند.
درصد استفاده: ۱۶۹ نمونه در ۱۶۴ وب سایت

7.مداخلههای بصری
استفاده از ارایههای بصری به منظور جلوگیری از اتخاذ تصمیمهای قاطعانه توسط کاربران.
درصد استفاده: ۲۵ نمونه در ۲۴ وب سایت.

8.پرسشهای گمراه کننده
استفاده از ادبیات مبهم به منظور جلوگیری از اتخاذ تصمیمهای قاطعانه توسط کاربران.
درصد استفاده: ۹ نمونه در ۹ وب سایت.

9.فروش اجباری
انتخاب پیشفرض محصولات گران قیمتتر یا تحت فشار گذاشتن کاربر برای پذیرش انواع گرانتر یک کالا یا محصولات مرتبط به آن.
درصد استفاده: ۶۷ نمونه در ۶۲ وب سایت.

10.پیامهای مربوط به فعالیتها
اطلاعرسانی به کاربر درباره فعالیتهای در حال اجرا بر روی وب سایت (به عنوان نمونه خرید، بازدیدها).
درصد استفاده: ۳۱۳ نمونه در ۲۶۴ وب سایت.

11. گواهینامههای فاقد منبع معتبر
گواهینامههای موجود در صفحه محصولات که منبع آنها مشخص نیست.
درصد استفاده: ۱۲ نمونه در ۱۲ وب سایت.

12. پیامهای نشان دهنده کمبود موجودی کالا در انبار
این پیامها بیان کننده این امر هستند که تعداد محدودی از محصول مورد نظر موجود است و به این ترتیب، درجه تمایل کاربران به خرید را بالاتر میبرد.
درصد استفاده: ۶۳۲ نمونه در ۵۸۱ وب سایت

13. پیام درخواست بالا برای محصول
این پیامها نشان میدهند که تعداد زیادی از افراد، درخواست خرید این کالا را داشته و این احتمال وجود دارد که موجودی آن محصول به زودی به پایان برسد. بدین ترتیب، درجه تمایل به خرید آن محصول افزایش خواهد یافت.
درصد استفاده: ۴۷ نمونه در ۴۳ وب سایت.

14. سخت کردن فرایند لغو اشتراک
فرایند ثبتنام در سیستم برای اشتراک دایمی آسان شده اما برای لغو اشتراک، نیاز به ارسال ایمیل یا تماس با مرکز مشترکین است.
درصد استفاده: ۳۱ نمونه در ۳۱ وب سایت.

15. ثبتنام اجباری
اجبار کاربر به ایجاد یک حساب کاربری یا به اشتراک گذاشتن اطلاعات جهت تکمیل کارها.
درصد استفاده: ۶ نمونه در ۶ وب سایت.

و در پایان
تیم تحقیقاتی این پروژه که متشکل از فارغالتحصیلان دانشگاه¬های پرینستون و شیکاگو هستند، اعتقادشان بر این است که الگوهای مخرب واسط کاربری در سالهای آینده محبوبیت بیشتری پیدا خواهند کرد.شاید از مهمترین دلایل این موضوع بتوان شرکتهایی را دانست که در حال حاضر از چنین الگویی به شکل افزونهها یا پلاگینهای فروشگاهی یا سرویسهای سفارشی فروشگاه به عنوان راهکار کلیدی استفاده میکنند.در جدول زیر، اسامی ۲۲ شرکت آمده است که توسط این تیم تحقیقاتی شناسایی شده¬اند. این شرکتها، رفتارهایی نظیر این الگوهای مخرب را به عنوان راهکارهای کلیدی به کار بستهاند.





