امنیت در دنیای دیجیتال یک فرآیند مستمر است، نه یک محصول یکبار مصرف. آسیبپذیریهای قدیمی ممکن است همچنان در کمین زیرساختهای ما باشند اگر به طور مداوم آنها را بررسی و بهروز نکنیم. یکی از این آسیبپذیریهای مهم، Logjam با شناسه CVE-2015-4000 است که پروتکلهای امنیتی رایج مانند TLS را تحت تأثیر قرار میدهد.
در این مقاله، تیم امنیتی پارس آوان به زبانی ساده توضیح میدهد که Logjam چیست، چرا خطرناک است و چگونه میتوانید سرورهای خود را در برابر آن ایمن کنید.
آسیبپذیری Logjam به زبان ساده چیست؟
تصور کنید برای تمام دربهای یک ساختمان بزرگ، از یک مدل قفل بسیار رایج و ضعیف استفاده شده باشد. یک مهاجم میتواند با صرف زمان و منابع، یک شاهکلید برای آن مدل قفل بسازد و سپس به راحتی تمام دربهای آن ساختمان را باز کند.
آسیبپذیری Logjam دقیقاً بر مبنای همین ایده کار میکند اما در دنیای رمزنگاری. این آسیبپذیری به پروتکل تبادل کلید Diffie-Hellman (DH) مربوط میشود که برای ایجاد یک کانال ارتباطی امن بین کاربر و سرور استفاده میشود. مشکل از دو بخش تشکیل شده است:
- حمله Downgrade: یک مهاجم در میانه راه (Man-in-the-Middle) میتواند ارتباط بین کاربر و سرور را دستکاری کرده و آنها را مجبور به استفاده از یک نسخه ضعیفتر و “صادراتی” (Export-Grade) از الگوریتم DH با کلید ۵۱۲ بیتی کند. این نسخهها به دلایل سیاسی در گذشته به صورت عمدی ضعیف طراحی شده بودند.
- استفاده از اعداد اول مشترک (Common Primes): بسیاری از سرورها در سراسر جهان به جای تولید اعداد اول تصادفی و منحصربهفرد برای محاسبات DH، از یک سری اعداد اول پیشفرض و مشترک استفاده میکردند. این به مهاجمان قدرتمند (مانند نهادهای دولتی) اجازه میدهد تا با یک بار انجام محاسبات سنگین و پرهزینه برای آن عدد اول مشترک، به سادگی رمز ارتباط هر سروری که از آن عدد استفاده میکند را بشکنند.
خطر اصلی چیست؟ یک مهاجم موفق میتواند تمام اطلاعات رمزگذاری شده بین کاربران و سرور شما را مشاهده و حتی دستکاری کند.

چه سرورهایی تحت تأثیر قرار میگیرند؟
هر سرویسی که از پروتکل TLS برای رمزنگاری استفاده میکند و الگوریتمهای مبتنی بر Diffie-Hellman (DHE) را با پیکربندی ضعیف فعال کرده باشد، آسیبپذیر است. این شامل موارد زیر میشود:
- وبسرورها (HTTPS)
- میلسرورها (SMTPS, IMAPS, POP3S)
- سرورهای SSH
- اتصالات VPN
راهنمای جامع رفع آسیبپذیری Logjam
برای محافظت کامل از سرورهای خود در برابر Logjam، مراحل زیر را دنبال کنید:
مرحله ۱: بررسی و تست آسیبپذیری
قبل از هرچیز، باید بررسی کنید که آیا سرور شما آسیبپذیر است یا خیر. سادهترین راه استفاده از ابزارهای آنلاین و معتبر اسکن SSL/TLS است:
- Qualys SSL Labs: آدرس دامنه وبسایت خود را در SSL Labs Server Test وارد کنید. پس از اتمام اسکن، در بخش “Protocol Details” به دنبال هشداری مبنی بر “Logjam vulnerability” بگردید.
مرحله ۲: تولید پارامترهای Diffie-Hellman (DH) جدید و قوی
برای جلوگیری از مشکل “اعداد اول مشترک”، شما باید یک فایل پارامتر DH منحصربهفرد و قوی برای سرور خود ایجاد کنید.
با استفاده از OpenSSL، دستور زیر را در خط فرمان سرور خود اجرا کنید:
openssl dhparam -out /etc/ssl/certs/dhparams.pem 2048
- این دستور یک فایل به نام dhparams.pem با طول کلید ۲۰۴۸ بیت ایجاد میکند. این حداقل طول کلید پیشنهادی است. برای امنیت بالاتر میتوانید از ۴۰۹۶ بیت استفاده کنید، اما توجه داشته باشید که این کار بار پردازشی را کمی افزایش میدهد.
- مسیر /etc/ssl/certs/ یک مسیر رایج است، شما میتوانید فایل را در هر مسیر امن دیگری ذخیره کنید.

مرحله ۳: پیکربندی سرورها برای استفاده از DH جدید
حالا باید به وبسرور خود بگویید که از این فایل جدید استفاده کند.
برای سرور Nginx:
فایل پیکربندی سایت خود (معمولاً در /etc/nginx/sites-available/your-site.conf) را باز کرده و خط زیر را در بلاک server اضافه کنید:
ssl_dhparam /etc/ssl/certs/dhparams.pem;
برای سرور Apache:
فایل پیکربندی SSL خود (مانند ssl.conf یا فایل VirtualHost مربوط به سایت) را باز کرده و دستور زیر را اضافه کنید:
این دستور برای Apache 2.4.8 و بالاتر با OpenSSL 1.0.2 و بالاتر کار میکند
SSLOpenSSLConfCmd DHParameters “/etc/ssl/certs/dhparams.pem”
پس از اعمال تغییرات، حتماً سرویس وبسرور خود را ریاستارت کنید تا تنظیمات جدید اعمال شوند:
برای Nginx
sudo systemctl restart nginx
برای Apache
sudo systemctl restart apache2
مرحله ۴: بهینهسازی و سختگیرانهتر کردن Cipher Suite
مهمترین بخش برای جلوگیری از حمله Downgrade، غیرفعال کردن الگوریتمهای رمزنگاری ضعیف و صادراتی (EXPORT) و اولویتبندی الگوریتمهای مدرن است.
مطمئن شوید که در پیکربندی SSL سرور شما، الگوریتمهای زیر غیرفعال شده و الگوریتمهای قوی مانند موارد زیر در اولویت قرار دارند.
مثال یک Cipher Suite قوی برای Nginx یا Apache:
ssl_ciphers ‘ECDHE-ECDSA-AES128-GCM-SHA256:ECDHE-RSA-AES128-GCM-SHA256:ECDHE-ECDSA-AES256-GCM-SHA384:ECDHE-RSA-AES256-GCM-SHA384:ECDHE-ECDSA-CHACHA20-POLY1305:ECDHE-RSA-CHACHA20-POLY1305:DHE-RSA-AES128-GCM-SHA256:DHE-RSA-AES256-GCM-SHA384:!aNULL:!eNULL:!EXPORT:!DES:!RC4:!MD5:!PSK:!SRP:!CAMELLIA’;
این رشته به صراحت الگوریتمهای EXPORT را با !EXPORT غیرفعال میکند و الگوریتمهای مبتنی بر ECDHE را در اولویت قرار میدهد که در برابر Logjam مقاوم هستند.

نگاه به آینده: فراتر از Logjam
رفع آسیبپذیری Logjam یک گام مهم در تأمین امنیت زیرساخت شماست. اما امنیت یک مقصد نیست، بلکه یک سفر مداوم است. با کاهش عمر گواهینامههای SSL به ۹۰ روز و ظهور تهدیدات جدید، نیاز به مدیریت فعال و خودکار امنیت بیش از پیش احساس میشود.
- تیم متخصص ما در پارس آوان آماده است تا با ارائه خدمات مشاوره، پیادهسازی و مدیریت امنیت، به شما در این مسیر یاری رسانده و به شما کمک کند تا همیشه یک قدم از تهدیدات جلوتر باشید. با ما تماس بگیرید.





