در چندین سال اخیر با گسترش شبکههای کامپیوتری سازمانها و موسسات متعددی اقدام به برپاسازی شبکه و بهرهگیری از امکانات آن نمودهاند. با توجه به شرایط، نیازمندیها و سیاستهای متفاوت سازمانها بدیهی است که طراحی و پیادهسازی شبکههای کامپیوتری میبایست به صورت اختصاصی برای هر سازمان صورت پذیرد، تا پاسخگویی نیازهای آن باشد.
فرآیند طراحی شبکه فرآیندی حساس، دقیق و تخصصی می باشد و نیازمند صرف زمان و دقت زیادی میباشد. قدم اول در طراحی شبکه تعریف دقیق و درست نیازمندیها است. در این مرحله بایستی اطلاعات کافی در مورد مقدار ترافیک شبکه، نوع ترافیک (دیتا، ویدئو و …) و منابع و مقاصد ترافیک جمعآوری گردد. با استفاده از این اطلاعات میتوان ظرفیتهای مورد نیاز را شناسایی نمود.
نیازمندیهای استخراج شده به عنوان ورودی گام بعدی یعنی مرحله طراحی مورد استفاده قرار میگیرند. در این گام از طراحی شبکه تکنیکها و الگوریتمهای متفاوتی برای تولید توپولوژی شبکه استفاده میگردد. این مرحله خود شامل مراحل مختلفی نظیر مشخص نمودن محل لینکها و نودها، مسیریابی ترافیک و دستهبندی تجهیزات میباشد.
بعد از انتخاب توپولوژی شبکه، در گام سوم بایستی آنالیزهای متعددی برای مشخص نمودن هزینهها، مشخصات قابلیت اطمینان و تاخیرات قابل قبول انجام شود. این گام در طراحی شبکه با عنوان آنالیزهای عملکرد شناخته میشود.
با اتمام این سه مرحله، اولین مرحله از طراحی شبکه به اتمام رسیده و در ادامه با دریافت اطلاعات صحیحتر این مراحل تا طراحی نهایی تکرار میگردد.
ایده اصلی در طراحی این فرآیند تکرارپذیر دستیابی به طراحیهای گوناگونی است که میتوان آنها را برای پاسخگویی به نیازها طراحی استفاده نمود. اما متأسفانه روش ریاضیاتی دقیقی برای انتخاب بهینهترین طرح شبکه وجود ندارد. به همین دلیل طراح شبکه بایستی برای مقایسه و انتخاب یکی از این راهحلها از تجربه و دانش فنی خود استفاده نموده و طرحی که دارای بالاترین کارایی و کمترین هزینه نسبت به سایر طرحها میباشد را انتخاب نماید.